Bir iş istasyonunu ergonomik olarak değerlendir
Sahada en yaygın kullanılan 11 yöntem tek yerde: REBA, RULA, OWAS, QEC, NIOSH, KIM kaldırma ve itme-çekme (BAuA), Liberty Mutual (Snook), OCRA, ROSA ve Nordik anketi. Daha özel durumlar için ileri düzey yöntemler de hazır. Her sonuçla birlikte neyin riski artırdığını ve ne yapılabileceğini görürsün.
Son kayıtlar
Rehber: hangi yöntemi ne zaman kullanmalı?
Bir iş istasyonunu dört adımda değerlendir. Anahtar sorular ISO/TR 12295’teki ön tarama yaklaşımına dayanır; ortam soruları yaygın saha kurallarıdır.
1 Anahtar sorular
2 Değerlendirme planın
Yöntemler
Listede sahada en yaygın kullanılan 11 temel yöntem var; daha özel durumlar için ileri düzey yöntemler açılabilir. Düzeyler: Tarama az veriyle hızlı sonuç, Ayrıntılı ölçüm gerektirir, Ölçüm cihazla yapılır, Eski sürüm yalnız eski raporlarla karşılaştırma için. Yöntem adına dokunarak kartını aç.
1 Kaynağı seç, analiz edilecek kareyi bul
Hangi kareyi seçmeliyim? İyi bir kayıt nasıl olur?
- Kamerayı kişiye yandan ve dik konumla; gövde ve kol açıları en doğru böyle ölçülür.
- Bir çevrimi baştan sona kaydet (en az 2–3 çevrim). En zorlayıcı anları ayrı ayrı analiz et: en derin eğilme, en yüksek uzanma, yükün kalktığı an.
- Sık tekrarlanan veya uzun süren duruşları da kaydet; “ortalama” bir kare de iş hakkında fikir verir.
- Aynı görevin karelerini aynı görev adıyla kaydet; İstasyonlar sayfasında zaman grafiği ve en kötü değer birlikte görünür.
- Sağ ve sol taraf farklı yük alıyorsa (ör. tek elle taşıma) iki tarafı ayrı karelerle değerlendir; kaydederken “Değerlendirilen taraf”ı seç.
- Çapraz açıyla çekilmiş görüntüde açılar olduğundan küçük ya da büyük ölçülür. Kamera yaklaşık bel yüksekliğinde ve kişinin hareket düzlemine dik olmalı.
2 Noktaları işaretle, gözlemleri gir
Üç sonuç farklı çıktı; hangisini kullanmalıyım?
- REBA: Tüm vücudun çalıştığı, duruşun sık değiştiği işler (depo, taşıma, bakım, temizlik). Bacak ve gövde ağırlıklıdır.
- RULA: Kol, boyun ve gövdenin öne çıktığı, ayakların az hareket ettiği işler (montaj, masa başı, kasa). Bacağa az ağırlık verir.
- OWAS: Tek bir karenin ayrıntılı puanı değil; vardiya boyunca birçok duruşu hızlıca sınıflamak için.
- Rapora işin türüne uyan yöntemi koy, diğerlerini destek bilgi olarak tut. İki yöntem de yüksekse öncelik verilecek iş odur.
- Tek kare tek bir anı gösterir: en zorlayıcı anı ve en sık ya da en uzun süren duruşu ayrı kaydet; iki taraf farklı çalışıyorsa her birini “Değerlendirilen taraf” ile ayrı kaydet.
Açılar
Gözlemler · üç yöntemde birden kullanılır
Yandan çekilen karede görünmeyenleri sen işaretle: taşınan yükün ağırlığı, gövde veya boynun dönmesi ve yana eğilmesi, kolun yana açılması, omzun kalkması, bileğin yana sapması. İşaretlenmezse bu durumlar yok sayılır ve skor olduğundan düşük çıkar.
Tüm vücut; değişken, karışık işler (depo, sağlık, hizmet). Puan 1–15.
Kol, bilek, boyun ağırlıklı sabit istasyon işleri (montaj, masa başı). Puan 1–7.
Hızlı duruş kodlaması: sırt, kollar, bacaklar, yük. Eylem kategorisi 1–4.
Saha kaydı
Sahada gördüğünü hızlıca topla, analizi sonra masada yap. Fotoğraflar bu cihazda kalır.
Gördüğün tehlikeler
Hızlı bilgiler · biliyorsan
Analiz bekleyenler
Kullanım kılavuzu
Uygulamanın nasıl kullanılacağı, adım adım iş akışları ve sık sorulan sorular. Hangi yöntemi seçeceğin için Rehber’e bak.
İstasyonlar
Yapı: İşyeri → İstasyon → Görev. Analizler göreve kaydedilir; istasyonun riski, görevlerindeki güncel ölçümlerin en kötüsüdür.
Risk haritası
Risk değerlendirme tablosu
Her istasyon × risk alanı bir satırdır. Değerler yöntem sonucundan önerilir; “Düzenle” ile işyerine göre düzelt. Tablo Excel ve PDF raporuna aynen girer.
Vücut bölgeleri ve iş rotasyonu
Her görevin hangi vücut bölgesini ne düzeyde zorladığı kayıtlı analizlerden çıkarılır. Rotasyon için görevleri seç: uygulama, art arda gelen iki görevin aynı bölgeyi yüksek düzeyde zorlamadığı bir sıra önerir.
İş rotasyonu planı
Dışa / içe aktar
Excel raporu özet, sonuçlar ve her yöntem için ayrı sayfa içerir; bir görevin kendi raporunu görev başlığından, tek bir kaydın değerlendirme formunu kayıt kartından indirebilirsin. CSV uzun formattadır (her satır bir yöntem sonucu), Excel veya Power BI pivotuna doğrudan girer. JSON tam yedektir.
Önlemler
Önlem al → uygula → aynı görevi yeniden ölç. Yeniden ölçüm kaydedildiğinde önce-sonra karşılaştırması burada ve istasyon sayfasında görünür.
Maliyet ve geri ödeme
Önlemlere ayrılacak bütçeyi kas-iskelet rahatsızlıklarının yıllık maliyetiyle karşılaştır. Rakamlar senin tahminlerindir; sonuç kaba bir yönetim hesabıdır.